Burkina Faso  -  22 januari 2003 t/m 29 januari 2003

 
Het recht zal zegevieren -Faramana, Bobo Dialasso-
Onze reis door Burkina Faso begint met een bord langs de weg: ‘Unité, Progres, Justice’ (Eenheid, Vooruitgang, Gerechtigheid). We zijn benieuwd of Burkina Faso dit gedachtegoed waar kan maken. Nog voordat we een douanepost zien, wordt er vrolijk naar ons gezwaaid en geroepen. En dan het eerste grenskantoortje, van de politie. Een grote agent in statig pak wijst ons waar we de auto moeten parkeren. Met groteske gebaren worden we naar het kantoor gedirigeerd. ‘Goede dag, welkom in Burkina Faso. Wilt u met mij meegaan om de formaliteiten te regelen?’ In een zeer ontspannen sfeer worden de gebruikelijke papieren ingevuld en stempels gezet. Met al onze anti-steekpenningen verhalen paraat zitten we niettemin op het puntje van onze stoel, wachtend op wat wellicht komen gaat. ‘Het is klaar, u kunt gaan. Dank voor uw bezoek aan ons land en goede reis. U hoeft alleen nog bij het kantoor hiernaast de auto te laten registreren’. Sprakeloos lopen we terug naar de auto. In het tweede kantoortje groeit onze verbazing verder. De gegevens worden genoteerd en we kunnen gaan. Na twee kilometer volgt de douanepost waar het Carnet de Passage ingevuld en afgestempeld moet worden. ‘Goede dag, wat wenst u?’, vraagt een vriendelijke douanier. We laten het Carnet zien en mompelen wat. Ons gebrekkig Frans heeft even plaats gemaakt voor stilte. Nauwkeurig vult de man het Carnet in, plaatst de juiste stempels en wenst ons een prettig verblijf in Burkina Faso. Gerechtigheid?! Vrolijk over alweer een gratis grensovergang rijden we naar Bobo Dialasso, in de volksmond Bobo genaamd. Vlak voor Bobo dreigt ons beeld van Burkina Faso even verstoord te worden als we aangehouden worden door een controlepost van de politie. Men wil een ‘Laisser Passer’ document zien, dat stamt uit de tijd dat het Carnet de Passage nog niet veel gebruikt werd. Dit is een bekende truc van West-Afrikaanse politieagenten. Geduldig leggen we uit dat het Carnet voldoende is. We moeten mee naar het kantoortje van de chef, want ‘het klopt niet’. Zoals altijd lopen we rustig mee, de indruk wekkend dat we alle tijd hebben. Even later bladert de chef gewichtig traag door het Carnet en de paspoorten. ‘U heeft geen Laisser Passer, voor de auto?’ Ietwat geïrriteerd van dit spelletje antwoorden we ferm van niet en dat een Carnet de Passage voldoende is. ‘Kenteken papieren’, bromt de chef om nog even te kunnen laten zien wie er de baas is. Hij weet al dat hij verloren heeft en met een laatste gewichtige blik krijgen we onze papieren terug en kunnen gaan. Pesterig zwaaien we de agenten overdreven vriendelijk na.

 

Bedelende tomatenblikjes op een eindeloze markt -Bobo Dialasso-
Bobo Diolasso ziet eruit als een grote markt en bruist aan alle kanten. Winkeltjes, restaurantjes en huizen zijn vaak uitbundig versierd. De zelfbenoemde gidsen en vele verkopers met hun ladingen zonnebrillen, horloges, tasjes, slippers, cassettebandjes, cd’s, zwaarden, koekjes of waterzakjes laten ons aardig met rust. Slechts een enkeling is opdringerig, hetgeen zeker ook geldt voor de vele groepjes bedelende Talibs. Dit zijn vaak zeer jonge Koranstudenten die er door hun Maraboet (islamitische onderwijzer met veronderstelde magische krachten) op uit worden gestuurd om te bedelen. Speciaal voor dit doel hebben ze lege tomatenblikken bij zich. Vanaf Mauritanië zien we ze in elk land en overal zijn ze even opdringerig. Ons respect voor de Islam betekent echter niet dat we Maraboets willen sponsoren zodat ze ook in Bobo Dialasso bot vangen.

 

Koppie koppie -Bobo Dialasso, Ouagadougou-
Over een strakke asfaltweg rijden we naar Ouagadougou. We zien -en dat is voor het eerst in een Sahelland- dat er op slimme wijze spaarzaam met het schaarse water omgesprongen wordt. Door het verhogen van delen van de weg zijn er dammetjes gecreeërd. Aan de randen van de waterpoelen worden rechthoekige blokken vochtige klei uitgesneden en in de zon te drogen gelegd voor de huizenbouw. In de doornstruiksavanne die ons nog altijd vergezelt liggen her en der groene akkertjes die met behulp van moderne sproeiinstallaties genoeg water krijgen. Ook in Ouagadougou valt ons de bedrijvigheid van de bevolking op. Er wordt zelfs gewerkt aan het dichten van het open riool! Vooruitgang lijkt ons op zijn plaats.
Ouagadougou wordt bovendien opgefleurd door een tal van kunstwerken. Op een van de rotondes in de stad draait traag een globe. Vanuit iedere straat die op de rotonde uitkomt is een ander werelddeel onder de wereldbol afgebeeld. Is dit een symbool voor eenheid? In ieder geval is het een feit dat Burkina Faso goede relaties onderhoudt met alle vijf zijn buurlanden, hetgeen in Afrika niet zeer vanzelfsprekend is. 

 

Zwaaien naar de president -Ouagadougou-
De hoofdstad is gemoedelijk en rustig maar er is weinig te beleven. Daarom slenteren we doelloos rond na het aanvragen van ons Ghanese visum. Als we op een van de hoofdstraten van de stad terecht komen, zien we mensenmassa’s langs de straat. Wat is hier gaande? ‘De president bezoekt vandaag de stad’, krijgen we te horen. ‘Vermijd demonstraties en politieke samenscholingen’, flitst het door onze hoofden. Wat gaan we doen? We zijn toch ook nieuwsgierig. Een tiental meters van de grote menigte vandaan gaan we zitten


Straatbeeld Ouagadougou
wachten, met achter ons een luxueus hotel als vluchtoord. Een klein oproer van 10 tot 15 man wordt door de politie met zachte hand tot bedaren gebracht. Hoewel er geen dranghekken zijn, blijft iedereen keurig langs de kant van de weg staan. De spanning is niettemin voelbaar. Dan komt er een stoet wagens voorbij. De mensen juichen en klappen. Was dit dan de president? Maar dan, bovenop een pickupwagen in de openlucht, zwaait de president het volk toe. Het gejuich en geklap zwelt aan en bereikt zijn hoogtepunt als de president ons passeert. Groepen mensen rennen over de andere weghelft mee om hem langer te zien. Geen bloedige coups en zwaar onderdrukte bevolking maar een vredige uitbundige bevolking die hun president begroet. Ook dit is Afrika.

 

Eerst denken, dan doen -Po-

Met het Ghanese visum in handen is het tijd om Burkina Faso achter ons te laten. De woestijn in het noorden van het land laten we voor wat deze is. De impact van de bijenaanval laat zich nog steeds voelen en het enige dat we willen is naar de kust in Ghana om eens goed uit te rusten. Ghana prikkelt onze nieuwsgierigheid: een land met regenwouden, een kruidige keuken en Engels sprekende bevolking.
We verlaten Ouagadougou over een drukke weg waar tot onze grote verbazing zelfs een gescheiden fietspad langs ligt! Het vooruitzicht van ellenlange grensformaliteiten in Ghana brengt ons op het idee om nog voor de grens te overnachten. In het drukke plaatsje Po kijken we wat rond. Langs de weg zitten mensen brandstof te verkopen. “Hey, voulez vous gasoil? C’est moins chèr!”. Onze volle tank is een goede reden om niet op de aanbiedingen in te gaan. Dan hoeven we niet te zeggen dat we het niet vertrouwen! We beginnen te vermoeden dat de Ghanese brandstofprijzen een stuk lager zijn.
Een groot blauw bord met “Hotel” in gele letters trekt onze aandacht. Het ziet er niet uit alsof we er kunnen kamperen, maar we gaan het toch even vragen aan de eigenaar. Onze auto blijkt op een piepkleine binnenplaats te kunnen staan, voor een goede prijs. Op zoek naar de WC’s en douches komen we op een grotere binnenplaats, waar 20 kamers omheen liggen. Het ziet er eenvoudig maar netjes uit. Helaas is de douche van het type ”zelf water meebrengen” en de WC een rond gaatje van zo’n 5 centimeter doorsnede. Een sprekend voorbeeld van goed bedoelde, maar weinig doordachte investeringen. Waarom niet 5 kamers aanleggen in plaats van de aanwezige 20? Van het resterende geld kunnen met gemak een “emmerdouche” en een hurktoilet worden aangelegd. We douchen met ons eigen water, zoals we dat ook bij het wildkamperen doen. De volgende ochtend rijden we vroeg weg om alle tijd te hebben voor de grensformaliteiten. Meteen voorbij Po komen we bij de Burkinese grenspost. Het verlaten van Burkina Faso gaat op dezelfde gemoedelijke manier als het binnenkomen. Samenvattend kunnen we stellen dat het oversteken van de grens tussen twee sahellanden ditmaal voor meer verandering heeft gezorgd dan we van tevoren verwachtten. Burkina Faso lijkt haar gedachtengoed ‘eenheid, vooruitgang, gerechtigheid’ eer aan te doen.